Wojownicy z Łączan

      W czerwcu 1998 roku w trakcie prac związanych z budową linii wodociągowej, w Łączanach gm. Wierzbica woj. mazowieckie właściciel jednej z posesji natrafił na urny oraz przedmioty metalowe. O swoim znalezisku poinformował archeologów. Na wniosek Muzeum Regionalnego w Iłży niezwłocznie przystąpiono do ratowniczych badań archeologicznych. Prace wykopaliskowe prowadził mgr Witold Bujakowski. W trakcie dwóch sezonów badawczych (1998-1999) archeolodzy odkryli wyjątkowo bogato wyposażone pochówki z II-III wieku n.e.

      Cmentarzysko w Łączanach należy do jednego z ciekawszych stanowisk z okresu wpływów rzymskich odkrytych na terenie naszego kraju. Zmarłych palono na stosie pogrzebowym, a ich szczątki składano do glinianych popielnic lub bezpośrednio w jamach wykopanych w ziemi. Obok naczyń o różnorodnych kształtach, w grobach odkryto również liczne przedmioty, które często określają płeć i pozycję zmarłego. Wśród zabytków znajdują się między innymi: zapinki, miecze, umba (okucia tarcz), imacze, ostrogi, okucia drewnianych skrzynek wraz z kluczami, gliniane przęśliki, a także kościane grzebienie. O wyjątkowości cmentarzyska świadczą rzadko występujące w kulturze przeworskiej znaleziska, takie jak: złoty gruszkowaty wisior zdobiony filigranem i granulacją, unikalne i nie posiadające analogii umbo z "kulką" na zakończeniu kolca, imacz o łukowatych płytkach do nitów zakończonych ozdobnymi kółkami, fragment srebrnej bransolety, fibula zdobiona siatką kolczą, szpila z główką w kształcie kaczki, grot o liściu z ornamentem geometrycznym wybijanym tłoczkiem oraz nóż podobnie zdobiony na głowni wzdłuż tylca. Do szczególnie interesujących znalezisk należy urna z wizerunkami jeźdźców.

     Cały materiał zabytkowy z Łączan trafił do Muzeum Regionalnego w Iłży, gdzie jesienią 2001 roku był prezentowany na wystawie. W 2002 część eksponatów znalazła się w Muzeum Okręgowym w Radomiu na wystawie "W kraju Ligii i Ursusa" zainspirowanej powieścią i filmem "Quo vadis". Obecnie wyposażenie grobów wojowników z Łączan podziwiają nasi niemieccy sąsiedzi.




Naczynie odkryte na cmentarzysku




Grób wojownika m.in. z unikalnym umbem z kulą na końcu kolca




Wyposażenie grobu wojownika m.in. ze złamanym mieczem otaczającym urnę






Fragmenty ceramiki z wizerunkami jeźdźców




Złoty wisior gruszkowaty zdobiony filigranem i granulacją

Tekst i fotografie: Magdalena Gorzkowska powrót